مراقب پیژامه پدر بزرگ باشید

پیژامه پدر بزرگ و پرهیز از اشتباهات نا خواسته

پیژامه پدر بزرگ،(پاجامه) بخشی از یک مطلب آموزش عکاسی است که در کتاب توصیه های عکاسانه تالیف استاد محمد مهدی تدین موغاری مدرس صاحب نام عکاسی و مدیر آموزشگاه عکاسی دارالفنون نوشته شده است. در ابتدای این مطلب آمده است برای تفهیم بهتر مفاهیم و اهدافی که در نظر داشته ام همیشه تمثیل یا داستان هایی باور پذیر و فراموش نشدنی یافته یا ساخته ام. هدف از این داستان پردازی ها، این است که هنرجویان با یادآوری آن بتوانند توفیقات بیشتری در عکاسی یا فیلمسازی داشته باشند.
تمام دانشجویانی  که مرا می شناسند،با داستان تخیلی بیژامه پدربزرگ آشنا هستند. من این داستان را برای پرهیز از اشتباهات ناخواسته و سهل انگاری در کادربندی برای هنرجویان عکاسی ساخته ام. البته با اینکه واژه پاجامه صحیح است اما به دلیل غلط مصطلحی که در مورد این واژه وجود دارد و به پیژامه مشهور است این عنوان غیر صحیح را برگزیدم.

پرهیز ازسهل انگاری در کادربندی

در هنگام عکاسی چهره،جزئیات پس زمینه ی عکس را به دقت بررسی کنید؛ تا اشیاء زننده، در انتهای کادر، و یا چسبیده به موضوع، در عکس نباشد.
برای نمونه شما ممکن است یک سبدگل در پس زمینه ی موضوع تان را نادیده بگیرید. اما از یک زاویه ی بخصوص ممکن است که آن سبدگل،سطلی به نظر آید که روی سر شخص جای گرفته است.

البته شاید گاهی برای ایجاد حس شوخی، تاثیر بدی نداشته باشد؛ اما برای یک عکاس حرفه ای شوخی اش هم خوب نیست.
گاهی بهتر است،جای خود یا موضوع را تغییر دهید تا ترکیب بندی دلخواه را به دست آورید.دیگر کاری که باید انجام داد این است که با کاهش عمق میدان وضوح، اسباب محو شدن همه ی پس زمینه را فراهم کرد.

همچنین می توان  گاهی از خطای دید، آگاهانه در عکس برداری نیز استفاده مطلوب کرد.

داستان بیژامه پدر بزرگ

پیژامه پدر بزرگ یک داستان ساختگی است که با فرهنگ بومی ما سنخیت دارد.

فرض کنید ساعت حوالی ظهر است و قرار است در خانه پدری، مراسم عقدکنان یکی از فرزندان برگزارشود.ازچند روز قبل وسایل را جابه جا کرده اند.یکی از اتاق ها را به عنوان اتاق عقد خالی کرده و در آن سفره عقد را چیده اند.

حتی ساعت و تابلوهای روی دیوار را برداشته اند تا اتاق خلوت تر به نظر بیاید و همچنین روی دیوارها را با کاغذهای رنگی و تزئینات مخصوص جشن آراسته اند.
بعد ازخوردن ناهار، پدر بزرگ، روی صندلی درحال چرت زدن است.
یکی از فرزندان می گوید: آقا جان، تا عروس و داماد بیایند، شما در اتاق عقد یک چرتی بزنید آنها که آمدند شمارابیدارمی کنیم.

پدر بزرگ برای استراحت به اتاق عقد می رود، برای اینکه لباس رسمی اش خراب نشود، برایش بیژامه ای می آورند، پدر بزرگ بیژامه را می پوشد و در اتاق مشغول استراحت می شود.

تا فاصله ای که عروس و داماد از آرایشگاه بیایند، پدربزرگ در اتاق درحال استراحت است، ناگهان یکی از نوه ها دست پاچه درب اتاق را می زند و پدر بزرگ را از خواب بیدار می کند.
آقا جون، آقاجون،بیدار شوید عروس و داماد آمدند.
آقا جون، سراسیمه از خواب بیدار می شود، پیر مرد ذستپاچه شده و پیژامه را در می آورد.
فورا لباس خود را مرتب می کند،شلوارش را می پوشد و درحال ترک کردن اتاق است.

پدر بزرگ با خود می گوید، خوب حالا پیژامه را کجا بگذارم ؟

ناگهان، چشم آقا جون، به میخی می خورد که روی دیوار است. گویی اصلا این میخ برای آویزان کردن پیژامه پدر بزرگ آنجا نصب شده است.
بیژامه را به میخ  آویزان می کند و به سرعت از اتاق خارج می شود.

غافل از اینکه این میخ درحقیقت، قبلا جای قرارگیری ساعت بوده است. وقتی سفره عقد را می چیدند، دیدند ساعت در پشت سر عروس و داماد، یک عنصر زائد است و منظره خوبی برای عکاسی ندارد، ساعت را جمع کردند تا پس زمینه عکس شلوغ نباشد.

حالا بیژامه پدر بزرگ بر روی دیوار جای همان ساعت، قرارگرفته است.

نقش شگفت انگیز بیژامه پدر بزرگ

بعد از خروج پدربزرگ از اتاق عروس و داماد، عاقد و میهمان ها همگی فوری به اتاق عقد می آیند. عاقد شروع به خواندن خطبه می کند.تعدادی بالای سر عروس و داماد قند می سابند.
پس از آن اهدای هدایا انجام می شود وهر کدام از اقوام بعد ازاهدای هدایا با عروس وداماد وسفره عقد عکس یادگاری می گیرند.

در آن شلوغی وجمعیت هیچ کس حواسش به پیژامه پدر بزرگ نیست.

تاثیر شگفت انگیز پیژامه پدر بزرگ درعکس ها

وقتی عکس ها آماده می شود، درکمال تعجب و ناباوری، مهمترین شخصیت عکس ها پیژامه پدر بزرگ است.

چرا پیژامه پدر بزرگ در عکس ها تاثیر بیشتری گذاشته است.

• اول اینکه| پیژامه پدر بزرگ، در پس زمینه قرار داشته است.
• دوم | پیژامه پدر بزرگ، در نقطه طلایی کادر قرار داشته است.
• سوم  | پیژامه پدر بزرگ، از عناصر خطی و رنگی بیشتری تشکیل شده است.

عناصر مهم بصری پیژامه پدر بزرگ

خطوط شطرنجی بیژامه از خطوط  عمودی و افقی بسیاری تشکیل شده است.
تکرار خطوط باعث شکل گیری ریتم منظم شده است.
رنگ خطوط و زمینه ها ترکیبی از رنگ های سرد و گرم هستند.

بدین ترتیب پیژامه پدر بزرگ، یکی از عناصر درخشان بصری درکادر است؛ که سایر عوامل را تحت الشعاع قرارداده است.

نتیجه گیری از داستان پیژامه پدر بزرگ

منظور از پیژامه پدر بزرگ، در حقیقت هر عنصر ناخواسته ای است که باعث تضعیف یک عکس شود. با توجه به اینکه پیژامه به عنوان یکی از البسه هایی است که حداقل روزی یکبار می بینیم و در حافظه ما نیز نقش فراموش نشدنی دارد، این موضوع شاهد مثال قرارگرفت.
نگارنده معتقد است به اندازه راه های رسیدن به یک عکس بد، بیژامه تصویری وجود دارد.

مواردی که در انتها یادآوری می شود:

1.  عناصر زائد در تصویر بسیار غافلگیر کننده تر از آن چیزی هستند که فکر کنیم.
2. عناصری که باید حذف شوند اغلب در بهترین بخش پس زمینه قراردارند.
3. ممکن است عناصری که برای زیبایی عکس و کادربندی مناسب نیستند، در نقطه طلایی  کادر قرار داشته باشند.
4. عناصر، خط| فرم| رنگ |ریتم می تواند در یک پس زمینه زائد و کم اهمیت، بیشترین تجمیع و  تاثیر را داشته باشد.
5. این پیژامه ها ممکن است در اشکال دیگری در جاهای دیگر پدید آیند مثلا در یک عکس، لوله دودکش بخاری باشد، یا در عکس دیگر پریزبرق، و یا در انتهای یک کادر سوژ های نامناسب  دیگیری که به زیبایی کادر لطمه می زند.

توصیه های عکاسانه، بخشی از مقالات عکاسی است که توسط استاد محمد مهدی تدین موغاری مدرس آموزش عکاسی و مدیر آموزشگاه عکاسی دارالفنون،تالیف و در وب سایت رسمی دارالفنون بارگذاری می شود.
انتشار باذکر منبع بلامانع است.