نور دهی در عکاسی

 اصلاح نور دهی در عکاسی

بسیاری از دوربین های امروز به نور سنج های گوناگون مجهزند.
نورسنج ها میزان نور را اندازه گیری می کنند و مجموعه ی گشادگی دیافراگم و سرعت شاتر مناسب را
برای نور دهی درست و تا حد مطلوب اثر گذار را مشخص می کنند.
عکسی که نور دهی آن مناسب است باید ظاهری خوب و عمق و تعادل رنگی خوبی داشته باشد.
بیشتر جزئیات موضوع اصلی باید نمایان باشد.
اگر نور دهی کم باشد،عکس تیره خواهد شد و اگر نور دهی زیاد باشد،نتیجه ی آن عکسی رنگ پریده خواهد بود.

over exposure و Under Exposure

واژگان مهم نور دهی در عکاسی به صورت زیر تقسیم بندی می شوند:

• Normal exposure
• Over exposure
• Under Exposure

برای درک بهتر مفهوم نور دهی صحیح در عکاسی به یک مثال توجه کنید.

نور دهی درست(Normal exposure)

لیوانی را در نظر بگیرید،اگر آب درون آن پر و به اصطلاح لب به لب باشد،لیوان به درستی پر است.

نور دهی کم (Under exposure)

اگر لیوان تا نیمه پر باشد یا سر آن اندکی خالی باشد،می گوییم نیمه پر است.

نور دهی زیاد(Over exposure)

اگر بیش از اندازه درون لیوان آب ریخته شود، می گوییم سر ریز شده است.

پر شدن لیوان هم می تواند زیر شیر آب، قطره قطره و در زمان طولانی پر شود.
(زمان زیاد باز بودن شاتر | سرعت پائین)

هم می توانیم لیوان را این گونه پر کنیم که شیر آب را بیشتر باز کنیم تا به سرعت لیوان پر شود.
(زمان کم باز بودن شاتر | سرعت بالا).

در این مثال، پر شدن لیوان به دو عامل قطر دهانه شیر آب  و مدت باز بودن شیر بستگی دارد.
که در عکاسی این دو وظیفه برعهده شاتر و دیافراگم است.

عامل سومی هم وجود دارد که عبارت از میزان حساسیت فیلم یا سنسور حساس است در همین مثال فکر کنید فیلتر
دیگری هم مقابل این شیر آب قرار دارد دقیقا مثل توری های تصفیه کننده یا جهت دهنده به آب که جلوی شیر آب قرار می گیرد.

• هرچه روزنه ها بزرگتر و کم تعداد تر باشد، شدت آب بیشتر است
• هرچه روزنه ها کوچکتر  و پرتعدادتر باشد شدت آب کمتر است.

نور دهی در عکاسی به سه عامل مهم بستگی دارد.

• اندازه ی گشادگی دیافراگم(f)
•  مدت زمان باز بودن شاتر (S)
• میزان حساسیت سنسور (ISO)

حالا با کنار هم قراردادن سه بخش دیافراگم | شاتر | ایزو  می توانیم به صورت الاکلنگی با جایگزینی یک گزینه
به جای گزینه دیگر مشکل نور دهی در عکاسی را برطرف کنیم.
تنظیم صحیح و توازن این سه عامل در کنار هم می توانند باعث ثبت تصویری با میزان نور دهی مناسب شود.
تشبیه نور دهی در عکاسی با مثال مذکور به دلیل تصویر سازی عینی برای مخاطبان این مقاله است .

در عکاسی عملا میزان حساسیت سنسور ها تاثیر بسیار زیادی در کیفیت ثبت عکس دارد.هرچه میزان حساسیت Iso
را در زمان نور دهی در عکاسی بالاتر ببریم،عکس با کیفیت پائین تری ثبت خواهد شد.

عملکرد سه گزینه مذکور در کنار هم به صورت الاکلنگی است یعنی با بالا بردن هرکدام از این ظرفیت ها می توان
ظرفیت دیگری را کاهش داد برای تفهیم بهتر این موضوع مثالی را بررسی می کنیم.

 تنظیمات سه گانه توازن الاکلنگی نور دهی در عکاسی

اگر در یک شرایط  نورسنجی شده اعداد دیافراگم، شاتر، ایزو به شکل زیر مطلوب باشد
جایگزینی هرکدام از اشکال دیگری که در ذیل آمده است برای جبران نور دهی در عکاسی  مطلوب است.

• فرمول پایه: 100:f: 8    | S: 125   | ISO
• فرمول 1:    100:f: 11  | S: 60    | ISO
• فرمول 2:    100:f: 5/6|  S: 250 | ISO
• فرمول 3:   200:f: 11  |  S: 125  | ISO

1.  با کاهش یک درجه سرعت و افزایش یک استاپ دیافراگم کمبود نور دهی در عکاسی جبران شده است.
2. با افزایش یک درجه سرعت و کاهش یک استاپ دیافراگم کمبود نور دهی در عکاسی جبران شده است.
3. با افزایش یک درجه ایزو  و کاهش یک استاپ دیافراگم کمبود نور دهی در عکاسی جبران شده است.

با همین اعداد پیش فرض برای نور دهی عکاسی می توان هزاران سناریوی نوری دیگر را نوشت.

100:f: 11  | S: 60    | ISO: 100 =  f: 8    | S: 125   | ISO

100:f: 5/6|  S: 250 | ISO: 200  = f: 11  |  S: 125  | ISO

تبدیل وضعیت مطلوب به مطلوب بر اساس تکنیک مورد نظر عکاس

آنچه در مثال بالا تشریح شد، قابلیت جایگزینی عددی دیافراگم، شاتر و ایزو به جای هم است.
در این قابلیت که آن را توازن الاکلنگی می نامیم، اعداد برای جبران نور دهی در عکاسی، باهم جابه جا می شوند.

استفاده از قابلیت تنظیم توازن الاکلنگی چه فایده ای دارد؟

این تنظیم بسیار بیش از آنچه فکر می کنید مهم و مورد توجه عکاسان حرفه ای است.
یک عکاس حرفه ای، در لحظه میزان اهمیت تکنیکی سوژه و تکنیک مطلوب برای ثبت یک عکس را بررسی و اجرا می کند.
مثلا ممکن است درحال عکاسی از گل ها، پروانه ای زیبا را درحال پرواز ببیند و بخواهد جادوی رنگ را در حرکت آن ثبت کند.

بدون شک،برای ایجاد کشیدگی و محوی تصویر به سرعت های پائین شاتر نیاز دارد
و اولویت او برای القای حرکت و محوی استفاده از سرعت پائین شاتر است.
اما چون نور محیط زیاد است ثبت عکس با سرعت پائین شاتر سبب(Over exposure) می شود.

در این لحظه عکاس برای تصحیح نور دهی در عکاسی باید به یکی، یا هردو گزینه توازن الاکلنگی متوصل شود.
عکاس باید یا ایزو را پائین بیاورد، یا دیافراگم را ببندد و یا تنظیم را توامان کاهش دهد.

حالا فرض کنید همین تغییرات در زمانی که عکاس می خواهد با تکنیک کنخلاسیون و استفاده از
سرعت بالای شاتر عکاسی کند کاملا معکوس می شود.
داشتن حضور ذهن برای جبران نور دهی در عکاسی  و توجه به توازن الاکلنگی ضروری است.

هیچ چیزی مهمتر از نور دهی در عکاسی نیست.

بهترین سوژه، کادربندی و تکنیک، زمانی ارزش دارد که نور دهی در عکاسی مطلوب است.

توصیه های عکاسانه، بخشی از مقالات عکاسی است که توسط استاد محمد مهدی تدین موغاری مدرس آموزش عکاسی
و مدیر آموزشگاه عکاسی دارالفنون،تالیف و در وب سایت رسمی دارالفنون بارگزاری می شود.
انتشار با ذکر منبع بلامانع است.