فاصله كانوني

شعاع هاي موازي نور كه از بي نهايت به يك عدسي محدب مي تابند در نقطه اي پشت عدسي همديگر را قطع مي كنند. فاصله ميان مركز عدسي تا آن نقطه اصطلاحاً فاصله كانوني عدسي ناميده می شود.
دريك لنز نيز كه تركيبي از عدسي هاي مختلف است فاصله ميان مركز (محل استقرار تيغه هاي ديافراگم درلنز) تا محل تشكيل تصوير واضح (سطح فيلم) را فاصله كانوني آن لنز مي نامند. فاصله كانوني را با حرف f وبر حسب ميليمتر نشان مي دهند. به عنوان  مثال اگر بر روي لنزي مشاهده شد.  f=50m.m يعني فاصله كانوني آن 50ميليمتر است

مقاله عکاسی فاصله کانونی و قدرت روشنایی و محاسبه آن

مقاله عکاسی فاصله کانونی و قدرت روشنایی و محاسبه آن

قدرت روشنايي
قبلا اشاره شد كه لنز , تركيبي از عدسي هاي متعدد است . اين عدسي ها به طور طبيعي مقداري از نور را جذب مي كنند در نتيجه تمام شعاع هاي نور كه به لنز تابيده مي شوند از آن عبور نمي كنند . قدرت روشنايي عبارت است از مقدار نوري كه لنز از خود عبور میدهد.
اين مقدار با اعدا خاصي مانند 1:1 , 2/1:1 , 4/1:1 , 8/1:1 و 1:2 و غيره مشاهده ميشود . روشنترين لنز 1:1 است يعني در اين لنز عدسي ها بسيار مرغوب به كار رفته كه مي تواند نقريبا تمام نور موجود را از خود عبور دهد . هر قدر عدد بزرگتر شود لنز از روشنايي كمتري برخوردار اشت. از طرفي قدرت روشنايي لنز با بازترين درجه ديافراگم آن برابر است.

قدرت روشنايي لنز را مي توان اينچنين محاسبه كرد:
فاصله كانوني لنز تقسيم بر قطر دهانه لنز = قدرت روشنايي لنز
يعني اگر قطر دهانه لنزي 50 ميليمتر و فاصله كانوني آن 100 ميليمتر باشد قدرت روشنايي 2 خواهد بود  1:2
پس ميتوان گفت هر چه قطر دهانه لنز بيشتر باشد قدرت روشنايي آن بيشتر است.
بطور كلي هر لنز از چندين عدسي مختلف محدب و مقعر تشكيل شده كه تركيب آنها با يكديگر باعث ايجاد تصويري واضح بر روي سطح حساس فيلم (اموليسيون) خواهد شد.
محل ايجاد تصوير را سطح كانوني وحدفاصل عدسي با محل ايجاد تصوير،فاصله كانوني عدسي میگویند.
براي روشنتر شدن مطلب در مورد يك عدسي معمولي كه براي آتش زدن كاغذ استفاده مي‌گردد توضيح مي‌دهيم .براي سوزاندن كاغذ بايستي عدسي را در مقابل نور خورشيد آن قدر حركت داد تا نور خورشيد بصورت نقطه‌اي كوچك بر روي سطح كاغذ درآيد كه در اين حالت بر اثر برخورد پرتوهاي نوري به يكديگر كه از عدسي گذشته‌اند گرماي قابل توجه‌اي در محل برخورد بوجود آمده كه باعث سوختن كاغذ مي‌گردد محل برخورد پرتوهاي نوري را نقطه كانوني و حد فاصل عدسي با سطح كاغذ فاصله كانوني گفته مي‌شود. در لنزها كه چندين عدسي مختلف وجود دارد هر عدسي داراي كانون جداگانه‌اي است اما وقتي با هم تركيب مي‌شوند كانون مشتركي پيدا مي‌كنند كه معمولاً از مركز لنز تا حدفاصل محل ايجاد تصوير را فاصله كانوني آن لنز مي‌گويند كه مقدار آن بر روي حلقه جلوي لنز نوشته میشود.
هر لنز داراي زاويه ديد خاصي مي‌باشد كه قادر به جاي دادن فضاي مشخصي از جلو لنز در داخل دوربين و روي فيلم خواهد بود. به نسبت بلندي و كوتاهي فاصله كانوني، زاويه ديد آن متغير است هرچقدر فاصله كانوني لنز كوتاهتر باشد. زاويه ديد لنز بازتر و هرچقدر فاصله كانوني بلندتر باشد زاويه ديد كوتاهتر خواهد بود.

این مقاله به کوشش آقای متین حسین زاده از هنر جویان رشته عکاسی آموزشگاه عکاسی دارالفنون وابسته به سازمان سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تنظیم شده است.