ورود / ثبت نام
0

دارالفنون تهران مدرسه عکاسی

292 بازدید
دارالفنون تهران
5/5 - (1 امتیاز)

دارالفنون تهران اولین مدرسه عکاسی ایران

امیرکبیر

امیرکبیر

بدون شک، تاریخ آموزش رسمی در ایران با نام امیر کبیر و دارالفنون تهران گره خورده است.

نقطه پرش، از فرهنگ گذشته به فرهنگ جدید، در زمان میرزاتقی خان امیرکبیر باتاسیس دارالفنون آغازشد.

بیش از یک ونیم قرن است که هنوز جامعه روشنفکرو وطن دوستان این سرزمین برای مرحوم امیرکبیر عزادار است .

با اینکه درباره مدرسه دارالفنون جستارهای زیادی تا به امروز انجام شده است، اما همچنان میزان آگاهی درباره بسیاری ازجزئیات و زوایای آموزشی آن به شدت ناچیز است.
بی گمان یکی از موارد مزبور، مقوله آموزش هنر نقاشی و سپس عکاسی، در این مدرسه است که متاسفانه دامنه اطلاعات جامعه هنری و پژوهشی ما درباره آن بسیار اندک است.

اعتبار اصلی هنر نقاشی در دارالفنون بیشتر به دوره سلطنت ناصرالدین شاه معطوف می شود.

دراین دوره، به صورت تخصصی به هنر توجه می شد؛اما از اواخر دوره ناصری تا پایان دوره قاجار ساختار نظام آموزشی ایران دچار تغییر وتحولات زیادی شد.
هنر نقاشی نیزبه تدریج از جنبه تخصصی خارج و با تنزل به یک درس عمومی،در ساختار آموزشی وزارت علوم ومدارس نهادینه شد.

 متاسفانه عکاسی نیز جایگاه متعالی خود را از دست داد.

به دلیل اهمیت ودرعین حال جایگاه تاریخچه تاریک وپراکنده این موضوع، مقاله حاضر بدان پرداخته است.
این نوشته، برداشتی از مقاله نیایش پورحسن پژوهشگر وعضو کانون نویسندگان ومنتقدان خانه تاتر است.
دراین نوشتار، به ابعادی از بحث آموزش هنر در دارالفنون تهران، پرداخته می شود.

  این مقاله ابتدا از دارالفنون تهران آغازوسپس به دارالفنون تبریز ودارالفنون اصفهان می پردازد.

مقاله حاضر، قصد دارد با نگاهی توصیفی وتاریخی به زوایای متعددی از ساختار آموزش هنر در مدرسه دارالفنون (دوره قاجار)بپردازد.
تمرکز اصلی آن بیشتر بر تاریخچه شکل گیری هنرها در دارالفنون، استادان، معلمان، هنرجویان، شیوه ها و روش های تدریس و اسناد نویافته از هنر نقاشی وعکاسی در دارالفنون است.
به شهادت تاریخ، بدون شک دارالفنون تهران، اولین مدرسه رسمی عکاسی در ایران است.
ودر این موضوع هیچ اختلاف نظری وجود ندارد.

اما درخصوص اینکه اولین مدرسه هنر، یا مدرسه نقاشی باشد، اختلاف نظراتی وجود دارد.
بدون شک، شیوه تعلیم و تشکیل مدرسه دارالفنون، آغازی بر فصل نوین آموزش در کشور محسوب می شود.
امید است که این جستار، در نهایت سیمایی کلی از هنر نقاشی و عکاسی در مدرسه دارالفنون را روشنگری نماید.
برپایی رشته تخصصی نقاشی، در مدرسه دارالفنون در دوره ناصری به واقع اولین کوشش جدی ومستمر برای نهادینه کردن، رشته های هنر، در نظام آموزشی مدارس ایران است.

در این که بتوان فعالیت طولانی نقاش خانه مدرسه دارالفنون تهران را در دوره قاجار به منزله نخستین آکادمی نقاشی درایران تلقی کرد، بحثی گسترده وجود دارد.
میان اغلب پژوهشگران در این خصوص اختلاف نظر است .

اما در خصوص اینکه دارالفنون تهران اولین مدرسه رسمی عکاسی در ایران است،اختلاف نظری وجود ندارد.

عمده مناقشه این است که آیا دارالفنون اولین مدرسه نقاشی، یا اساسا هنر نیز است؟
به همین دلیل اصلاً درباره ساختار نظام آموزش هنر یا نقاشی در مدرسه دارالفنون، صحبت نشده است.
عده ای در تعصب و تبلیغات ودرعین حال صرف نظر از نقاش خانه مدرسه دارالفنون درصدد هستندکه قدمت بیشتری برای آموزش هنر درایران ارائه دهند.
لذانخستین آکادمی نقاشی و هنر درایران را به مدرسه صنایع مستظرفه که درذی الحجه سال 1328تاسیس شد،نسبت می دهند.

به جرئت می توان گفت ساختار آموزش نوین هنر نقاشی ایران نیز در مدرسه دارالفنون در دوره قاجار دهه هاست که  مورد اجحاف،کم لطفی وچه بسا سانسور واقع شده است.
واین معضل به راحتی،در اغلب جستارهای مربوط به هنرنقاشی ایران (چه درداخل وچه در خارج ازکشور ) به وضوح مشهود است.
ازاین قبیل جستارهای مهم باید به دو کتاب نقاشی ایرانی از دیر باز تا امروز و دایره المعارف هنر، نوشته رویین پاکباز اشاره کرد.
پاکباز در این دو پژوهش مرجع خود هیچ گاه به درستی از نقاش خانه مدرسه دارالفنون  به مثابه یک پایگاه آموزش هنرنقاشی یادنمی کند.
وی جریان آکادمی نقاشی درایران را به صنیع الملک وکمال الملک نسبت می دهد.

صنیع الملک

میرزا ابوالحسن غفاری صنیع الملک

کمال الملک

محمد غفاری کمال الملک

جریان آکادمی نقاشی دارالفنون به لحاظ استمرار،سابقه، پشتوانه علمی وکیفیت آموزشی به مراتب بیش ازمکتب خانه نقاشی(هنرستان صنیع الملک)  وهنرستان صنایع مستظرفه کمال الملک تاثیرگذاربوده است.

هنر نقاشی پس از صنیع الملک، با تاسیس رشته نقاشی در مدرسه دارالفنون تهران  به ترقی ورشد زیادی دست یافت.
محصول این تلاش ها، معرفی نقاشان سرشناس وکارآمد زیادی به عرصه هنر ایران بود.
در مقالات منتشر شده توسط پژوهشگرانی که به نقش دارالفنون تهران در آموزش هنر پرداختند به ندرت  بررسی دقیقی از برنامه های درسی دارالفنون انجام شده است.
حال آنکه بابررسی اسناد ومدارک موجود برنامه ریزی نظام مند در دارالفنون مشهود است.

دارالفنون تهران

نمایی از سردر ورودی دارالفنون تهران

دارالفنون تهران

دارالفنون تهران در روز برفی

دارالفنون تهران

گروه سرود دارالفنون تهران

دارالفنون تهران به عنوان نخستین پلی تکنیک مدرن وتخصصی ایران

روز پنجم ربیع الاول 1268 مصادف با دوشنبه 8دی ماه 1230یعنی61754روز پیش از انتشار این مقاله (174سال و3ماه و6 روز) تاسیس شد.
با احداث این آکادمی و ایجاد رشته های تخصصی در آن، به تدریج ضرورت وجود هنر نقاشی به عنوان یکی از درس های اصلی و آموزشی در این مدرسه به شدت احساس شد.
درباره ایجاد رشته نقاشی در مدرسه دارالفنون، جدا از جنبه هنری آن، می توان به اهمیت موضوع به لحاظ تولید محتوای آموزشی مصور اشاره کرد.
آنچه اهمیت موضوع را مضاعف می کند، شکل گیری آن در زمانی است که هنوز صنعت چاپ وگراورسازی نیز پدید نیامده است.

در نخستین دوره تحصیلی مدرسه دارالفنون تهران، که به مدت 7سال تداوم داشت رشته نقاشی به عنوان یکی از دروس مکمل محسوب می شد.
به این معنا که به صورت تخصصی ومستقل تدریس نمی شد.

میرزا عبد الغفارنجم الدوله درکتاب چاپ سنگی کفایه الحساب درمدرسه دارالفنون نوشته است:

اکنون در مدرسه، قانونی وضع شده، که چون شاگرد وارد آنجاشد، مشروط برآنکه صاحب خط رسمی و سواد فارسی و مقدمات عربی باشد، مدت هفت-هشت سال تحصیل کند.
مدت دو-سه سال، جمیع متعلمین مدرسه مشترکاً وبدون استثنا، علوم مقدمه
شامل علم حساب، اصول هندسه، علم تسطیح خطوط و سطوح اجسام و مشق نقاشی است .
بعد از انقضای این مدت و امتحانات مختلفه که در آن مدت عرض می شود، قوت فهم و درجه شوق و ذوقش در هر علم به دست می آید.
آن وقت لایق هرفن باشد، پنج – شش سال دیگر، مشغول تحصیل علوم متعلقه به آن
می شود.

مثلا علومی که بعد از دو-سه سال مقدمه، متعلمین هندسه نظامی تحصیل می کنند شامل علم مثلثات کروی، علم تسطیح، علم تصویر، علم مناظر و قواعد متعلقه به نجاری و حجاری، علم معماری، علم حفاری و اقسام طراحی ورنگ آمیزی است.

ازنکات مهمی که در این خصوص در کتاب مذکور آمده “همچنین در نقاشی، تا شخص نقاش نباشد چگونه می تواند اجزا را به نسبت تصویر کند.
همچنین، تا علم مناظر نداند، چگونه می تواند شرط دور نما و سایه روشن را درست منظور دارد.
و ازبابت جهل است که گاه نقاشی ما ایرانیان، بلبل را از درختی که برشاخه نشسته بزرگتر می کشند و مشار الیها دیوار را که ازمنظره دورافتاده،فاصله اش را از زمین بیشتر قرارمی دهند.

با اتمام نخستین دوره تحصیلی مدرسه دارالفنون ،دولت ایران تصمیم گرفت که برای ارتقای سطح علمی وکیفی

علوم متعدددر کشور،تعدادی از نوجوانان ایرانی را که برخی از آنها نیز تحصیل کردگان خود مدرسه دارالفنون بودند ، برای

تحصیل یا تحصیلات تکمیلی به اروپا اعزام کند.

از این رو در همان سال 42 نفر از نوجوانان ایرانی به چند شهر در فرانسه اعزام شدند که دراین بین دو نفر از شاگردان

برای تحصیل در رشته نقاشی در نظر گرفته شدند.

با این اقدام نه تنها فضای مساعد تری برای برقراری رشته تخصصی نقاشی درکنار سایر درس های دیگر در دارالفنون

فراهم آمد، بلکه دولت نیز تصمیم گرفت که تا زمان مراجعت این شاگردان به وطن ،یک معلم نقاشی اروپایی را برای تدریس

نقاشی در دارالفنون استخدام کند.

دارالفنون تهران

انتشار اخبار دارالفنون

کتیبه ها ونوشته هایی با مضامین عبرت آموز در جیاط مدرسه دارالفنون تهران نقش بسته است که بررسی آنها خالی از لطف نیست

آیات قرآن کریم، احادیثی از نبی اکرم (ص) و حضرت علی (ع) و اشعار شعرای فارسی همچون نظامی،فردوسی

و سعدی آذین بخش مدرسه دارالفنون است.

دارالفنون تهران کتیبه شعر2

دارالفنون تهران کتیبه شعر2-از امروز کاری بفردا ممان

دارالفنون تهران کتیبه شعر3

دارالفنون تهران کتیبه شعر3-از مکافات عمل غافل مشو

دارالفنون تهران کتیبه شعر5

دارالفنون تهران کتیبه شعر5-بال و پرمرغ جانها همت است

دارالفنون تهران کتیبه شعر6

دارالفنون تهران کتیبه شعر6-بفرهنگ باشد روان تندرست

دارالفنون تهران کتیبه شعر7

دارالفنون تهران کتیبه شعر7-بنی آدم اعضای یکدیگرند

دارالفنون تهران کتیبه شعر8

دارالفنون تهران کتیبه شعر8-هرچیز بخرد نیازمند است وخرد بآزمون

دارالفنون تهران کتیبه شعر9

دارالفنون تهران کتیبه شعر9-زکردارگفتاربرمگذران

دارالفنون تهران کتیبه شعر10

دارالفنون تهران کتیبه شعر10-ستون خرد بردباری بود

دارالفنون تهران کتیبه شعر11

دارالفنون تهران کتیبه شعر11-صبروظفرهردو دوستان قدیمند

دارالفنون تهران کتیبه شعر12

دارالفنون تهران کتیبه شعر12-عقلهاراعقلهایاری دهد

دارالفنون تهران کتیبه شعر13

دارالفنون تهران کتیبه شعر13-علم وحکمت کمال انسان است

دارالفنون تهران کتیبه شعر15

دارالفنون تهران کتیبه شعر15-کوشا باشیدتاآبادان باشید

دارالفنون تهران کتیبه شعر16

دارالفنون تهران کتیبه شعر16-مکن بدبکس گرنخواهی بخویش

دارالفنون تهران کتیبه شعر17

دارالفنون تهران کتیبه شعر17-هرچیز که درجستن آنی آنی

دارالفنون تهران کتیبه شعر18

دارالفنون تهران کتیبه شعر18-هرکه خودراشناخت مردآنست

دارالفنون تهران کتیبه شعر19

دارالفنون تهران کتیبه شعر19-هنرنزدایرانیان است وبس

دارالفنون تهران سردر ورودی

دارالفنون تهران سردر ورودی توانا بود هرکه دانا بود

دارالفنون تهران سردر ورودی دوم

دارالفنون تهران سردر ورودی دوم-وَمَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا

دارالفنون تهران سردر سوم

دارالفنون تهران سردر سوم -زمانی میاسای از آموختن اگر جان همی خواهی افروختن

دارالفنون تهران سر در چهارم

دارالفنون تهران سر در چهارم-زنیرو بود مرد راراستی زسستی دروغ آید وکاستی

این مقاله درخصوص دارالفنون ادامه دارد وپژوهش در حال تکمیل است….

آیا این مطلب را می پسندید؟
https://darolfunun.com/?p=5824
اشتراک گذاری:
واتساپتوییترفیسبوکپینترستلینکدین

نظرات

0 نظر در مورد دارالفنون تهران مدرسه عکاسی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هیچ دیدگاهی نوشته نشده است.

× ؟